Jeżeli jesteś pacjentem Medicover i posiadasz dostęp do Medicover OnLine, zaloguj się tutaj i przejdź do Strefy Zdrowia za pomocą poziomego menu u góry strony.
Jeżeli jesteś pacjentem Medicover i nie posiadasz pełnego dostępu do Medicover OnLine, odbierz go w recepcji najbliższego Centrum Medicover. Dowiedz się więcej o Medicover OnLine tutaj.
Jeżeli chcesz zostać pacjentem Medicover, zapraszamy do zapoznania się z nasza ofertą tutaj .

ZDROWIE MAMY I MALUSZKA

Prawidłowe odżywianie w okresie karmienia piersią

Przygotowanie do karmienia piersią powinno być rozpoczęte już w czasie ciąży. Odpowiednie odżywanie się w tym okresie pozwala nie tylko prawidłowo rosnąć rozwijającemu się dziecku, ale też zapobiega powstawaniu niedoborów witamin i soli mineralnych. Dzięki temu, tuż po porodzie organizm matki gotowy jest na karmienie piersią.


Karmienie piersią nie jest chorobą i nie wymaga specjalnej diety

To, co zjada kobieta w bardzo niewielkim stopniu wpływa na skład pokarmu, natomiast ma olbrzymie znaczenie dla jej organizmu oraz nastroju.

Zalecenie dietetyczne - pokarmy

Dieta kobiety karmiącej nie różni się w zasadzie od diety zalecanej poza okresem laktacji i musi być przede wszystkim racjonalna. Powinna zawierać odpowiednią ilość substancji dostarczających energii (węglowodany i tłuszcze) i substancji budulcowych (białka i sole mineralne), jak też odpowiednią ilość witamin potrzebną organizmowi matki i na potrzeby produkcji pokarmu dla dziecka.

Kobieta karmiąca piersią je dla dwojga, ale nie oznacza to wcale, że ma jeść "za dwoje". Zapotrzebowanie na substancje energetyczne w diecie musi przede wszystkim uwzględniać wiek i stan odżywienia matki (niedożywienie lub otyłość) oraz jej aktywność fizyczną. Do tak wyliczonego zapotrzebowania w pierwszym półroczu laktacji należy doliczyć około 600 kcal, a później około 500 kcal. Powinno się spożywać w ciągu dnia 3 główne posiłki (śniadanie, obiad, kolacja) i 2 posiłki mniejsze (drugie śniadanie, podwieczorek).

Dieta mamy karmiącej powinna uwzględniać produkty z podstawowych grup zgodnie z tzw. piramidą żywieniową:

  • produkty zbożowe: kasze, makarony, pieczywo - najlepiej pełnoziarniste,
  • warzywa i owoce - warto zadbać, by owoce i warzywa pochodziły z upraw bez zastosowania nawozów sztucznych, najkorzystniejsze jest spożycie warzyw i owoców świeżych, w postaci np. surówek, ewentualnie gotowanych na parze lub duszonych,
  • produkty białkowe: roślinne i zwierzęce w proporcji 40% do 60%, czyli z przewagą białka zwierzęcego (mleka i jego przetworów, chudego mięsa, ryb, jaj), mięso (indyk, kurczak, cielęcina, mięso wołowe) - najzdrowsze jest gotowane lub duszone, należy unikać smażenia w tłuszczu, jak też tłustych, wędzonych wędlin, wędzonych ryb i konserw
  • tłuszcze roślinne i zwierzęce, ze szczególnym uwzględnieniem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-6 i omega-3, koniecznych do prawidłowego rozwoju układu nerwowego i narządu wzroku dziecka. Źródłem tych kwasów są oleje roślinne (oliwa, olej słonecznikowy, niskoerukowy olej rzepakowy) oraz tłuste ryby morskie (np. łosoś, śledź).
  • Unikać należy tłuszczów zawierających kwasy tłuszczowe w tak zwanej formie trans, zawarte w utwardzonych margarynach, niektórych wyrobach piekarniczych i żywności typu fast food.

Wszystkie produkty spożywane przez kobietę karmiącą powinny być przede wszystkim świeże i dobrej jakości.

Zalecenie dietetyczne: Czego karmiąca mama nie powinna spożywać?

Zalecenia, czego nie powinna jeść kobieta karmiąca piersią, w dużej mierze nie różnią się od zaleceń dotyczących wszystkich, którzy chcą odżywiać się zdrowo: należy unikać posiłków ciężkostrawnych, tłustych, smażonych, żywności typu fast food, słodyczy i wyrobów cukierniczych. Dodatkowo kobietom karmiącym piersią zaleca się ograniczenie produktów wzdymających (takich jak groch, fasola, kapusta, kalafior), posiadających zdecydowany, ostry smak
i zapach (cebula, czosnek, ostre przyprawy - zawarte w nich substancje mogą podrażniać delikatny przewód pokarmowy niemowlaka) oraz pokarmów mogących uczulać dziecko, takich jak kakao, czekolada, orzechy, pomidory, cytrusy i truskawki, a także białko jaja kurzego.

Zalecenia te nie mają charakteru bezwzględnych zakazów. Nie ma powodu, aby karmiąca piersią kobieta nie zjadła na przykład zupy jarzynowej, w której jest kalafior i kapusta i by jadła wyłącznie pokarmy mdłe, w ogóle bez przypraw. Jeśli w domu do wielu potraw stosuje się czosnek, dziecko zetknęło się już jego smakiem przez wody płodowe i może tolerować go też w pokarmie matki. Najważniejsze jest uważna obserwacja dziecka. Jeśli mama widzi, że po spożyciu przez nią jakiejś przyprawy lub pokarmu dziecko robi się niespokojne - może tej przyprawy lub pokarmu unikać; jeśli widzi, że coś dziecku nie szkodzi - może to spokojnie jeść.

Zalecenia dietetyczne - napoje

Bardzo ważne jest spożywanie w okresie karmienia piersią odpowiedniej ilości płynów, tj. około 2 litrów na dobę. Najlepsza do picia dla kobiety karmiącej jest woda, można też pić słabą herbatę, herbatki owocowe i ziołowe, przetwory mleczne i soki owocowe (ze względu na zawartość cukru - nie więcej niż 2 szklanki dziennie). W czasie karmienia piersią nie powinno się pić napojów gazowanych (zwłaszcza tych zawierających słodziki), dużej ilości mocnej herbaty ani kawy (zawarta w kawie i herbacie kofeina może powodować niepokój dziecka i trudności z zaśnięciem). Kobieta karmiąca piersią nie musi jednak bezwzględnie rezygnować z ulubionej porannej kawy czy z czarnej herbaty. Nie należy w okresie karmienia piersią spożywać alkoholu, który przenika do pokarmu i może szkodliwie oddziaływać na dziecko. Jeśli karmiąca mama ma ochotę na lampkę wina, może ją wypić po karmieniu i odczekać kilka godzina do następnego karmienia, aby alkohol został zmetabolizowany.

Dobrze skomponowana dieta powinna zapewnić karmiącej mamie i jej dziecku wszystkie niezbędne składniki odżywcze. Zazwyczaj nie jest wymagane stosowanie dodatkowych preparatów witaminowych.

Objawy alergii pokarmowej u dziecka

Żywienie kobiety karmiącej piersią może jednak okazać się trudne i stanowić ogromne wyzwanie, np. gdy okazuje się, że dziecko ma objawy alergii.

Podstawowym pokarmem, jaki może uczulać dziecko jest białko mleka krowiego. W przypadku dzieci karmionych piersią eliminacja białka mleka krowiego polega na eliminacji z diety matki mleka i wszystkich jego przetworów (serów, twarogów, jogurtów, śmietany, masła), a także cielęciny i wołowiny.

Dieta ta w istotny sposób ogranicza różnorodność pokarmów dostępnych dla matki karmiącej i może grozić powstaniem w jej organizmie niedoborów np. wapnia. Decyzja o diecie eliminacyjnej u matki powinna być podejmowana razem z lekarzem, a dieta musi być prowadzona w sposób racjonalny. Absolutnie nie należy jej stosować "profilaktycznie".

U dzieci, u których rozpoznaje się alergię pokarmową oprócz wykluczenia z diety białka mleka krowiego, profilaktycznie wyklucza się z diety matki również inne, potencjalnie silne alergeny - białko jaja kurzego, seler, ryby, orzechy, kakao i często inne produkty. Z uwagi na fakt, że dieta taka jest bardzo restrykcyjna i pozostaje niewiele potraw, które karmiąca kobieta może w tej sytuacji jeść, nie powinna być ona podejmowana pochopnie. Nie każde zmiany skórne u niemowlęcia są objawem atopowego zapalenia skóry!

RESTRYKCYJNA DIETA ELIMINACYJNA MOŻE BYĆ PROWADZONA U MATKI JEDYNIE PO KONSULTACJI I NA ZALECENIE LEKARZA!

Jeśli dieta taka musi być wprowadzona, bardzo pomocna może być konsultacja dietetyka, który doradzi jak z nielicznych produktów skomponować możliwie ciekawy i wartościowy jadłospis. Przy dietach eliminacyjnych konieczne jest uzupełnianie wapnia w dawce 1200-1500 mg na dobę oraz suplementacja witamin i mikroelementów.

Opracowanie: dr med. Katarzyna Ruckemann-Dziurdzińska, specjalista pediatrii